|
Organa ścigania i Wymiar Sprawiedliwości kładzie bardzo duży nacisk na walkę z procederem jakim jest jazda po spożyciu alkoholu bądź w stanie nietrzeźwości. W chwili obecnej w Polsce stosuje się najsurowsze prawo pod tym względem. Mimo, że mamy tak zaostrzone prawo, statystyki wciąż rosną a pijanych kierowców przybywa. W tym artykule postaram się jasno i konkretnie wyjaśnić rygory odpowiedzialności karnej za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwym.
Na początku wyjaśnię kiedy mamy do czynienia ze stanem po spożyciu alkoholu a kiedy będziemy mówili o stanie nietrzeźwym. Następnie poruszę odpowiedzialność za jazdę pod wpływem alkoholu w nawiązaniu do artykułu 178a kodeksu karnego.
W stanie po spożyciu alkoholu będziemy znajdowali się wówczas gdy stężenie alkoholu we krwi będzie zawierało się w granicach pomiędzy 0,2 i 0,5 promila bądź analogicznie od 0,1 do 0,25 mq w 1 dm wydychanego powietrza. I zgodnie z art. 87 § 1 k.w. Kto prowadzi pojazd mechaniczny, w ruchu lądowym, wodnym bądź powietrznym i znajduje się w stanie po spożyciu alkoholu lub podobnie działającego środka podlega karze aresztu albo grzywny nie niżej niż 50 złotych i nie więcej niż 5000 zł. Ponadto narażamy się na czasowe zatrzymanie prawa jazdy, co zresztą jasno wynika z paragrafu 3. Sąd może orzec zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres od 6 m-cy do 3 lat.
Sąd orzekając o zakazie prowadzenia pojazdów określa rodzaj pojazdu, którego zakaz ma dotyczyć, czyli jeżeli jechaliśmy samochodem osobowym a do tego jest nam potrzebne prawo jazdy kategorii „C”, zostaje nam odebrane prawo jazdy wyłącznie na tą kategorię. Jeżeli posiadamy uprawniania do kierowania pojazdami innych kategorii, możemy nimi swobodnie kierować!
Należy pamiętać, że okres zakazu prowadzenia pojazdu biegnie od dnia w którym wyrok się uprawomocnił lub od zwrotu blankietu prawa jazdy. Natomiast do chwili zwrotu blankietu prawa jazdy zakaz nie biegnie.
W sytuacji, gdy zostaniemy pozbawieni prawa jazdy na okres dłuższy niż 1 rok, wówczas musimy przejść kontrole sprawdzenia kwalifikacji przystępując do egzaminu umożliwiającego nam ponowne kierowanie pojazdem, we właściwym Ośrodku Ruchu Drogowego.
O stanie nietrzeźwości zgodnie z art. 115 § 16 k.k., będziemy mówili wówczas gdy:
1.) zawartość alkoholu we krwi przekracza 0,5 promila albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość,
2.) zawartość alkoholu w 1 dm3 wydychanego powietrza przekracza 0,25 mg albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość.
Wyróżniamy trzy metody badania stanu nietrzeźwości, a mianowicie:
- badanie wydychanego powietrza,
- badanie poprzez pobranie krwi,
- badanie poprzez oddanie mocz.
Z tych 3-ech metod najbardziej miarodajny wynik uzyskamy poprzez badanie krwi. Powinniśmy pamiętać, ze jeżeli spożywaliśmy alkohol wysoko procentowy ( np. wódkę), to tenże alkohol bardzo szybko przenika do naszego krwiobiegu i bardzo długo w naszym organizmie się utrzymuje.
Krew może zostać pobrana tylko przez lekarza lub innego pracownika medycznego.
Metody, formy oraz sposób w jaki dokonuje się badania zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu z użyciem alkotestu określa Zarządzenie nr 496 Komendanta Głównego Policji z dnia 25 mają 2004 r. w sprawie badania na zawartość w organizmie alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu.
Wg paragrafu 3 tego Zarządzenia:
Uzyskany wynik wynosi ponad 0,00 mg/dm3 (przy badaniu urządzeniem działającym na zasadzie elektrodowego utleniania alkoholu, obecnie stosowanych alkotestów) dokonuje się drugiego badania w odstępie 15 min.
Wynik badania należy zweryfikować na urządzaniu stacjonarnym bądź poprzez badanie krwi jeżeli badany:
– uczestniczył w wypadku drogowym, w którym są zabici lub ranni,
– zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa,
– jeżeli zaistniała znaczna rozbieżność pomiędzy pierwszym a drugim pomiarem.
Natomiast wg paragrafu 4 tego Zarządzenie, badanie nie powinno być prowadzone przed upływem 15 min. od zakończenia palenia tytoniu lub spożywania alkoholu.
Art. 178a k.k. stanowi podstawę odpowiedzialności za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości. W przepisie tym zostały stypizowane dwa przestępstwa:
prowadzenie w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego pojazdu mechanicznego,
prowadzenie w takim stanie innego pojazdu niż mechaniczny.
Art. 178a stanowi:
1. Kto, znajdując się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, prowadzi pojazd mechaniczny w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2
§ 2. Kto, znajdując się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, prowadzi na drodze publicznej lub w strefie zamieszkania inny pojazd niż określony w § 1,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
Pojazdem mechanicznym jest pojazd wprowadzony w ruch przez umieszczony na nim silnik. A więc pojazdem mechanicznym będzie, samochód, motocykl, motorower i każdy inny pojazd drogowy lub szynowy napędzany umieszczonym w nim silnikiem. Nie jest pojazdem mechanicznym rower zaopatrzony w silnik pomocniczy o pojemności skokowej do 50 cm3 ani łódź żaglowa.
Za prowadzącego pojazd uważa się tego, kto bezpośrednio włada mocą silnika oraz nadaje pojazdowi ruch i kierunek. Prowadzić pojazd znaczy nie tylko obsługiwać układ kierowniczy, lecz także wszystkie podstawowe mechanizmy mające bezpośredni wpływ na jazdę.
Środkiem odurzającym w rozumieniu art. 178a k.k., będziemy obejmowali nie tylko środki odurzające zawarte w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. Nr 179, poz. 1485), ale także wszystkie inne substancje pochodnia naturalnego lub syntetycznego, działające na ośrodkowy układ nerwowy. Używanie tych środków prowadzi do obniżenia sprawności podczas kierowania pojazdem.
Powyższe przestępstwo, zgodnie z § 1 może zostać popełnione w każdym miejscu, w którym odbywa się ruch pojazdów. Reasumując, nie musi to być droga publiczna lub strefa zamieszkania.
Za przestępstwo to, może odpowiadać nie tylko sam sprawca ale również współsprawca, podżegacz bądź pomocnik.
Czyli pasażer, który namawia, zachęca lub godzi się na spożywanie alkoholu przez kierowcę a następnie dopuszcza go do kierowania pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości popełnia przestępstwo w formie podżegania bądź pomocnictwa w związku z art. 178a k.k.
Za powyższe przestępstwo sąd może orzec grzywnę, ograniczenie wolności lub pozbawienie wolności, co jednoznacznie wynika z § 2. Ponadto sąd obligatoryjnie orzeka zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych lub pojazdów mechanicznych określonego rodzaju (art. 42 § 2 k.k.) na okres od 1 roku do lat 10.
Sąd może również orzec świadczenie pieniężne na rzecz instytucji, stowarzyszenia, fundacji lub organizacji społecznej zajmujących się pomocą ofiarom wypadków drogowych. Świadczenie to nie może przekroczyć 60 000 złotych (art. 49 § 2 k.k.).
Sąd może orzec kare pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania tylko wtedy, gdy inna kara lub środek karny nie może spełnić celów kary. Sąd może wobec sprawcy warunkowo umorzyć postępowanie (art. 66 § 1 k.k.). Umarzając warunkowo postępowanie karne sąd może orzec zakaz prowadzenia pojazdów na okres do 2 lat (art. 67 § 3 k.k.).
Sąd zgodnie z art. 50 k.k. może orzec środek karny w postaci podania wyroku do publicznej wiadomości.
Zawieszając wykonanie kary pozbawienia bądź ograniczenia wolności, sąd może orzec środek karny, który został przewidziany w art. 44 § 2 k.k., tj. przepadek pojazdu jako narzędzia służącego do popełnienia przestępstwa.
Możliwe jest również zabezpieczenie samochodu, którym kierował sprawca. Zgodnie z art. 46 § 1 k.k., art. 47 § 3 k.k. bądź art. 44 § 2 k.k.)
W sytuacji gdy został orzeczony środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości nie można ubiegać się o jego skrócenie.
Podstawa prawna:
Ustawa kodeks karny z 6.06.1997r. (Dz.U. Nr 88, poz. 553 z póź. zm.)
Literatura:
Wąsek A., Kodeks karny. Część szczególna. Komentarz do artykułów 117 – 221, Warszawa 2006.
|
